Người trẻ và bức tranh Giáo dục Giới tính ở Việt Nam

Giáo dục Giới tính (GDGT) sẽ luôn cần có một sự quan tâm hơn nữa của xã hội, khi mà các hiện tượng quan hệ tình dục sớm vẫn còn xuất hiện đáng kể, khi tình trạng phá thai vẫn ở mức báo động và khi bạo lực giới vẫn còn đáng lo ngại.

Giáo dục Giới tính: Không thể mãi trốn tránh

Chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa phương Đông, người Việt thường không cảm thấy thoải mái khi giao tiếp, chia sẻ về các vấn đề liên quan đến giới tính, tình dục hay sức khỏe sinh sản. Điều đó đã khiến cho trẻ em và thanh thiếu niên không thể nhận được đầy đủ kiến thức cần thiết về Giáo dục Giới tính từ gia đình hay nhà trường.

Trong gia đình, cha mẹ ngần ngại không muốn tự đề cập về vấn đề này với con cái. Trước các câu hỏi của con, các bậc phụ huynh hoặc trả lời cho có lệ, hoặc tránh né, hoặc còn gắt gỏng la mắng con tò mò chuyện người lớn. Đến trường học, các em cũng chỉ được biết sơ lược các thông tin ít ỏi thông qua các buổi ngoại khóa hay sinh hoạt ngoài giờ chứ ít khi nhận được sự GDGT đầy đủ và cụ thể.

Việc thiếu đi các thông tin chính thống và uy tín về GDGT đã khiến các bạn trẻ phải tìm kiếm sự “giúp đỡ” từ nhiều nguồn khác nhau, hay đúng hơn là phải “tự giáo dục giới tính” cho mình.

Điều đáng lo ngại nhất là phần lớn các em lại đi tìm hiểu những thông tin về GDGT thông qua nội dung khiêu dâm hơn là những trang web, sách báo uy tín, chất lượng. Các ứng dụng, trang web với nội dung khiêu dâm vẫn tràn lan và lưu lượng người Việt tìm kiếm các từ khóa có liên quan vẫn luôn cao (theo thống kê của Google Trends).

Giao-duc-gioi-tinh.png
Người trẻ lạc trong những thông tin không chính thống về giới tính và tính dục

Những con số biết nói

Việc thiếu đi những thông tin chính thống về Giáo dục Giới tính này vô hình trung đã đưa đến rất nhiều hệ lụy. Theo số liệu thống kê của UNICEF Việt Nam, hiện càng lúc càng có nhiều thanh thiếu niên Việt Nam quan hệ tình dục sớm, cụ thể là ở độ tuổi chưa thành niên.

Không chỉ vậy, về tỷ lệ nạo phá thai được công bố trên World Population Review, hiện nay Việt Nam đang là nước có tỷ lệ cao nhất Châu Á và nhì thế giới (chỉ sau Nga) với 250.000 – 300.000 ca phá thai được báo cáo và ghi nhận hằng năm bởi Tổng cục Thống kê. Hội Kế hoạch hóa gia đình Việt Nam còn cho biết, có đến 60 – 70% các ca phá thai ở Việt Nam là học sinh – sinh viên ở độ tuổi 15 – 19 tuổi.

Tỷ lệ nhiễm các bệnh lây qua đường tình dục cũng là một vấn đề đáng báo động. Bệnh viện Da liễu HCM cho biết số bệnh nhân mắc giang mai được ghi nhận trong năm 2010 là 782 người nhưng đến năm 2019, đã có đến 7.044 trường hợp mắc bệnh. Theo Sở Y tế Hà Nội, tỉ lệ các ca bệnh HIV lây qua đường tình dục liên tục gia tăng qua các năm, cụ thể tăng từ 34,4% năm 2015 lên 75,9% trong 2 tháng đầu năm 2021.

Các bác sĩ chuyên môn cho biết, ngoài lý do ở sự phát triển của kỹ thuật giúp đưa ra chẩn đoán chính xác hơn, việc số lượng bệnh lây qua đường tình dục tăng nhanh còn nằm ở việc giới trẻ có lối sống thoáng hơn trong quan hệ tình dục nhưng lại chưa có hành vi tình dục an toàn, chưa có thói quen sử dụng bao cao su trong lần đầu quan hệ.

Ngoài ra, không được tiếp nhận đầy các kiến thức về giới cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề liên quan đến bạo lực hay bất bình đẳng. Theo Điều tra quốc gia về bạo lực đối với phụ nữ ở Việt Nam năm 2019, cứ ba phụ nữ thì gần hai phụ nữ (62.9%) từng có chồng/bạn tình bị bạo lực thể xác, tình dục, tâm lý (tinh thần và kiểm soát hành vi) và/hoặc bị bạo lực kinh tế do chồng/bạn tình gây ra ở trong đời và trong 12 tháng qua (31,6%).

Với các bé gái, câu chuyện cũng không khác đi khi trong một nghiên cứu của TS Trần Thành Nam và cộng sự, các học sinh thường thiếu kiến thức về quấy rối tình dục, nhận diện sai các biểu hiện của hành vi tình dục, cho rằng hình thức quấy rối tình dục chỉ là tán tỉnh hoặc trêu ghẹo. Theo đó, có đến 80% học sinh trung học cho biết đã từng bị quấy rối tình dục ít nhất một lần trong thời gian học ở trường.

Sự thay đổi ươm mầm từ giới trẻ

Nói về vấn đề Giáo dục Giới tính, có lẽ rất khó để thay đổi được tư tưởng hay quan điểm của các bậc thế hệ lớn tuổi. Tuy nhiên, với các thế hệ trẻ hơn, bức tranh GDGT dường như đã có những mảng màu sáng và rực rỡ. Khi các bạn trẻ có ý thức và quan tâm hơn đến những vấn đề của bản thân như giới tính, tình dục, sức khỏe sinh sản thì cũng là lúc những dự án nhằm truyền tải kiến thức hoặc thông điệp về GDGT do các bạn trẻ thành lập đã và đang hoạt động sôi nổi với nhiều hình thức thể hiện khác nhau.

Giao-duc-gioi-tinh_1.png
Một sản phẩm về giáo dục giới tính của các bạn trẻ

Các dự án của các bạn trẻ đã đưa thông tin về GDGT đến gần hơn với khán giả bằng rất nhiều hình thức khác nhau: Chia sẻ thông tin trên trang Fanpage Facebook, lập kênh YouTube để truyền tải video hay tổ chức các cuộc hội thảo hay webinar với sự tham gia của nhiều chuyên gia,… Các dự án đã được người trẻ vẽ nên bằng những màu sắc khác nhau, cùng đóng góp vào bức tranh Giáo dục Giới tính đang khởi sắc ở Việt Nam những năm gần đây.

Dù mang màu sắc nào hay tiếp cận dưới góc độ nào thì những dự án trên cũng đang giúp đưa các vấn đề của GDGT đến được với nhiều người hơn nữa, đặc biệt là các em nhỏ. Với những sự thay đổi xuất phát từ lớp tuổi trẻ, GDGT ở Việt Nam trong một tương lai không xa sẽ không còn là một điều khiến người ta phải “ngần ngại” khi nhắc đến. Khi đó, những vấn đề, hệ lụy mà việc thiếu đi Giáo dục Giới tính mang lại cũng sẽ được giải quyết phần nào.

NGỌC ÁNH

0 0 Phiếu bầu
Đánh giá bài viết
Đăng ký
Thông báo về
guest
0 Bình luận
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả các bình luận
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luậnx